Wikingowie roznieśli ospę po świecie? Mamy pierwszy dowód, że chorowali na nią już 1400 lat temu

27 lipca 2020, 11:53

Ospa prawdziwa, jedna z najbardziej śmiercionośnych chorób, jakie trapiły ludzkość, mogła rozprzestrzenić się po świecie przez wikingów. W zębach wikińskich szkieletów naukowcy zidentyfikowali wymarłe szczepy wirusa ospy. To jednocześnie pierwszy bezpośredni dowód, że choroba ta nęka ludzi od co najmniej 1400 lat.



Rogoząb – stworzenie o największym znanym nam genomie. Wielokrotnie większym niż u człowieka

25 stycznia 2021, 04:47

Rogoząb australijski (Neoceratodus forsteri) to zwierzę o najdłuższym zsekwencjonowanym dotąd genomie. Ten najbardziej pierwotny gatunek ryby dwudysznej ma DNA wielokrotnie dłuższe od DNA człowieka. Należy do grupy mięśniopłetwych, które w dewonie wyszły na ląd i dały początek czworonogom.


Manipulowanie dwiema właściwościami metamateriałów nadzieją na przełom technologiczny

11 sierpnia 2021, 10:29

Naukowcy z Cornell University zaproponowali nowatorską metodę jednoczesnego modulowania w czasie rzeczywistym właściwości absorpcyjnych i refrakcyjnych metamateriałów. To zaś pozwoli na kontrolowanie w czasie i przestrzeni propagacji fal w metamateriałach, co może mieć olbrzymie znaczenie zarówno w fizyce, jak i inżynierii.


Utraciliśmy 90% średniowiecznych manuskryptów z opowieściami rycerskimi i heroicznymi

18 lutego 2022, 14:18

Świat utracił zdecydowaną większość dokumentów z opowieściami heroicznymi i rycerskimi, wynika z najnowszych badań. Międzynarodowy zespół naukowy wykorzystał modele używane w ekologii do oszacowania poziomu strat oraz zachowania cennych artefaktów i opowieści z różnych krajów i kultur. Wyniki badań zostały opublikowana na łamach Science.


Myszy na diecie wysokotłuszczowej pozostały szczupłe dzięki nowemu lekowi

22 marca 2023, 09:24

Naukowcy z University of Texas poinformowali o opracowaniu leku, który zapobiegł przybraniu na wadze oraz niekorzystnym zmianom wątroby u myszy karmionych przez całe życie wysokocukrową i wysokotłuszczową dietą zachodnią. Gdy przez krótki czas podawaliśmy ten lek myszom, zaczynały chudnąć i stały się szczupłe, mówi profesor Mades Muniswamy.


Poznaliśmy pierwszą molekułę o kształcie fraktala. Cyjanobakterie tworzą trójkąt Sierpińskiego

12 kwietnia 2024, 08:37

Międzynarodowy zespół naukowy, prowadzony przez ekspertów z Instytutu Maxa Plancka w Marburgu i Uniwersytetu w Marburgu natrafił na pierwszą regularną molekułę w naturze. Molekuła ta to syntaza cytrynianowa wytwarzana przez cyjanobakterie. Spontanicznie łączy się ona we wzór zwany trójkątem Sierpińskiego. Badania sugerują, że ten niezwykły kształt może być ewolucyjnym wypadkiem.


Noworodki mają wyższy poziom biomarkerów alzheimera niż ludzie chorzy

26 czerwca 2025, 12:38

Czy coś może łączyć zdrowe noworodki z osobami cierpiącymi na chorobę Alzhemera? Okazuje się, że tak. Jak donosi międzynarodowy zespół naukowy, u jednych i drugich występuje podniesiony poziom biomarkerów odpowiedzialnych za alzheimera. Mowa tutaj o fosforylowanym białku tau, a konkretnie o jego odmianie p-tau217. Jest ono od dawna wykorzystywane w testach diagnostycznych choroby Alzheimera. A noworodki mają go więcej niż cierpiący na alzheimera.


Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga

10 kwietnia 2026, 16:38

Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.


KE ostrzega przed opalaniem

9 lipca 2006, 17:57

Komitet Naukowy ds. Produktów Konsumenckich (Scientific Committee on Consumer Products; SCCP) napisał w raporcie dla Komisji Europejskiej, że urządzenia używane do osiągnięcia i podtrzymywania opalenizny, takie jak lampy UV czy łóżka, mogą znacząco zwiększać ryzyko zachorowania na czerniaka złośliwego skóry.


Konkurs Dziwnologii - pytanie 2.

21 września 2010, 16:14

Dzisiaj kolejne badanie naukowe do zinterpretowania i kolejne 3 książki „Dziwnologia" do zdobycia. Przypominamy zasady: co wtorek umieszczamy wyniki jednego niecodziennego badania Dziwnologii.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk